Hızır Orucu Anadolu’da bölgelere göre farklı olarak tutulmaktadır. ÖrneÄŸin Tunceli (Dersim)’de yaÅŸamakta olanlar, ocak ayının son haftası oruç tutmaya baÅŸlarlar. Ve üç hafta üst üste üç gün (salı-çarÅŸamba-perÅŸembe günleri) tutarlar. PerÅŸembe günü aynı zamanda Alevilerde kutsal ibadet günü olarak bilinir. PerÅŸembe günü oruç açıldıktan sonra eÄŸer, Pir gelmiÅŸ ise, aynı gün akÅŸamı evde cem tutulur ve dualar edilir.
Hz. Ali divanında günlerle ilgili yapılan deÄŸerlendirmelerde perÅŸembe günü ibadet günü olarak kabul edilmiÅŸ olup ÅŸunlar yazılmaktadır:

Penç-ÅŸenbîdir kazâ-yi hâcete
Kim o günde etti Hak emr-i duâ

“PerÅŸembe gününde ihtiyaç sahiplerinin isteÄŸi yerine getirilir. Duâları iÅŸiten Cenâb-ı Hakk o günde arzu ve temennileri kabul ederek cevap verir.’’
Cuma günü içinde ÅŸunlar yazılmaktadır:

Cum’ ada hoÅŸ ola tezvic-i arûs
Dâhi lezzât-i ricâl ile nisâ’

“Evlilik, düÄŸün yemekleri ve erkeklerle kadınların gerdeÄŸe girmeleri cuma gününde olmaktadır. Bu tür iÅŸlerin böyle bir günde olması daha uygundur.”
GörüldüÄŸü gibi perÅŸembe günü bizzat Hz. Ali tarafından dua ve ibadet edilmesi için kutsal bir gün olarak kabul edilmiÅŸtir. Cuma günü ise, düÄŸün ve eÄŸlence günü olarak uygun görülmüÅŸtür.
Hızır orucu; köy köy, aÅŸiret aÅŸiret deÄŸiÅŸmektedir. Bunun iki ana nedeni/sebebi bulunmaktadır.
Birincisi; inanca göre Hızır’ın yaÅŸlı olması nedeniyle yorulmaması içindir. Çünkü Hızır köy köy, ev ev dolaÅŸarak küskünleri barıştırıyor. Zorda kalanların yardımına koÅŸuyor.
Ä°kincisi; Anadolu’da eskiden dedeler, pirler, rehberler, tüm taliplerini genellikle yürüyerek dolaÅŸmak zorunda kaldıklarından tüm köylere, aÅŸiretlere aynı gün veya hafta (oruç tutulan üç gün) ulaÅŸmaları mümkün olmadığı içindir ki, Hızır Orucu yörelere göre deÄŸiÅŸmiÅŸtir. Çünkü, Hızır hangi köye, hangi eve giderse o köye uÄŸur getirdiÄŸine inanırlar.
Aleviler, kış günü olmasına raÄŸmen Hızır Gölü’ne giderler. Bozat’ın ak köpükler arasında gölden çıkacağına inanırlar. Hızır Orucu boyunca Aleviler niyaz ve kurban keserek dua ederler. Cemler tutarlar. Hızır Gölü’nden getirilen su, evlere, insanlara, hayvanlara serpilerek uÄŸur ve bereket getirmesi için dua ederler.
Anadoluda yaÅŸayan Aleviler, sabah güneÅŸi doÄŸar doÄŸmaz yakındaki taÅŸa veya aÄŸaca “Ya Hızır” diyerek niyaz ederler. Bunun anlamı, Hz. Ali ÅŸehit edildiÄŸinde güneÅŸe dönerek göÄŸe yükselmiÅŸtir. Dersim / Tunceli bölgesinde Hak-Muhammed-Ali üçlemesi birlikte ifade edilir. Dua edilirken “Hak-Muhammed-Ali yardımcın olsun” derler. Burada Hakk’ın yerini Hızır almaktadır. Yani bir baÅŸka deyimle Hızır Tanrı’laÅŸtırılmaktadır.
Hızır Orucu gece yarısından itibaren hiç yememek üzere tutulur ve akÅŸam güneÅŸ batıp gün kararmaya baÅŸlayıncaya kadar devam eder.
Hızır Orucu; Diyanet iÅŸleri bakanlığı tarafından ön görüldüÄŸü gibi, saat ve dakikalara baÄŸlı olarak tutulmaz.
Hızır, Aleviler arasında çok özel bir yere sahiptir. Çünkü o, fakirin yanında zalimin karşısındadır. Darda kalanların yanındadır. Ak sakallı, bembeyaz elbiseleriyle Bozat’ına binip diyar diyar dolaÅŸarak insanları koruyan, kollayan, kurtaran ve hoÅŸgörü ile sevgiyi harmanlayan Pir’dir. Bilge, ulu, evliya ve derviÅŸ gibi bir deÄŸil birden fazla kiÅŸiliÄŸiyle insanlara doÄŸru yolu gösteren manevi güçtür.
Buna göre Hızır orucu üç gün (salı-çarÅŸamba-perÅŸembe) tutulduktan sonra, yani perÅŸembeyi cumaya baÄŸlayan gece evin hatunu (hanımı) tarafından (en yaÅŸlısı-kâmili) geniÅŸçe bir tepsi içerisinde dibekte iyice kavrulmuÅŸ olan Orta Anadolu’da Köme veya Kömme, DoÄŸu Anadolu’da ise Qawute veya Qawut (Kavut) olarak ifade edilen lokmanın üstü kapatılarak bir odaya konulur. Ä°nanca göre perÅŸembeyi cumaya baÄŸlayan gece Hızır gelerek Qawute’ye bir iz veya iÅŸaret koyar. Daha sonra Qawute eÄŸer kesilmiÅŸse kurban ile birlikte lokma olarak dağıtılır.
Hızır kurbanı, sıradan kurbanlar gibi deÄŸildir. Kurban edilecek hayvan en az iki üç ay öncesinden belirlenir. Bu süre içerisinde iyi beslenir. Tuzu, suyu ve yemi eksik edilmez. Kurban önce temizlenir. Kurban kesilirken, kanına kimsenin basmamasına dikkat edilir. Akan kan ya bir çukura akıtılır üst kapanır veya suyla kan yıkanarak, kan izi ortada bırakılmaz. Kesilen kurban etinden bir kısmı piÅŸirilerek ev halkına paylaÅŸtırılır. Kalan büyük bir kısmıda kapı komÅŸuya dağıtılır. Kurban kemikleri geliÅŸi güzel çöpe atılmaz. Kurban kemikleri açılan bir çukura özenle yerleÅŸtirilerek üstü kapatılır. Bu iÅŸlemler bittikten sonra hazır bulunanlar bir birlerine niyaz olurlar.

Hakk’tır Allahım,
Muhammed mâhım
Ali’dir Åžahım
Allah eyvallah!

Olfahr-ün nisâ,
Hatîce Kübrâ
Nûr-u Kibriyâ
Allah eyvallah!

Sepper-ü Åžüpper,
Abidin server,
Bâkır-u Ca’fer
Allah eyvallah!

Mûsâ-yî Kâzım,
Rızâ Ä°mâmın,
Takii’dir dâim
Allah eyvallah!

Nakii’dir Ä°man,
Askerî’dir cân
Mehdî-i devrân
Allah eyvallah!

Çardeh-i ma’sûm,
Åžehîd-i mazlûm,
Cümlesi ma’lum
Allah eyvallah!

AÅŸka bir cânım,
Sırr-ı Rahmânım,
Derde dermânım,
Allah eyvallah!

Kanber-ü Selmân,
Pir Balım Sultan,
Bunlara Ä°hsan,
Allah eyvallah!

Yüzümüz yerde,
Elimiz erde,
Huzûr-u pîrde
Allah eyvallah!

Münîre kemter
Sizden ey server
Ä°stediÄŸi Kevser
Allah eyva                                                                                                                                                                                                                        HIZIR UZERINIZE HAZIR NEDE NAZIR OLSUN          KAYNAK  Ä°ngiltere Londra Cemevi INGILTERE ALEVI KULTUR MERKEZI VE CEM EVI                                                                                                         

Yorumlar (0)

Bu yorumun beslemesine abone olun

Ä°sim

Yorum

daha küçük | daha büyük

E-posta ile takip (sadece kayıtlı kullanıcılar)

Okudum ve kabul ediyorum Kullanım şartları.

Lütfen görüntülenen karakterleri yazınız

Yorum Ekle