Deniz GEZMİŞ
NazımHikmet
Salı, 31 Mart 2009 18:11
 1965'ten sonra, Türkiye'de geliÅŸen gençlik hareketinin en önemli önderlerinden ve Türkiye Halk KurtuluÅŸ Ordusu (THKO)'nun kurucu ve yöneticilerinden Deniz GezmiÅŸ, 27 Åžubat 1947'de Ankara'nın AyaÅŸ ilçesinde doÄŸdu. ÖÄŸretmen bir ailenin çocuÄŸu olması sebebiyle ilk ve ortaöÄŸrenimini Sivas'da, liseyi İstanbul'da okudu. GezmiÅŸ, henüz lise öÄŸrencisiyken sol düÅŸünceyle tanıştı ve kendini dönemin eylemleri içinde buldu. 1965'de Türkiye İşçi Partisi (TİP)'nin Üsküdar ilçe baÅŸkanlığına üye oldu. İlk kez 31 AÄŸustos 1966'da Ankara'dan İstanbul'a yürüyen Çorum Belediyesi temizlik iÅŸçilerinin Taksim Anıtı'na


6. Filo eyleminden sonra denizden çıkarılan Amerikan askerleri.çelenk koymaları sırasında iÅŸçileri destekleyen ve Türk-İş yöneticilerini protesto eden gösteri sırasında gözaltına alındı. 7 Kasım 1966'da İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesine girdi. Ardından 19 Ocak 1967'de Türkiye Milli Talebe Federasyonu (TMTF) binasının yedd-i emine verilmesi sırasında çıkan olaylarda yakalandı ve bir gün sonra iki arkadaşıyla çıkarıldığı mahkeme tarafından serbest bırakıldı. 22 Kasım 1967'de öÄŸrenci örgütlerinin düzenlediÄŸi Kıbrıs Mitingi sırasında Aşık İhsani ile birlikte ABD bayrağını yaktıkları gerekçesi ile gözaltına alınıp daha sonra serbest bırakılan Deniz GezmiÅŸ, Hukuk Fakültesi'nde birlikte okuduÄŸu arkadaÅŸlarıyla birlikte 30 Ocak 1968'de Devrimci Hukuklular Örgütünü kurdu. 7 Mart 1968'de Ä°Ü Fen Fakültesi konferans salonunda düzenlenen AIESEC genel kurul toplantısında konuÅŸma yapan Devlet Bakanı Seyfi Öztürk'ü protesto ettiÄŸi için tutuklandı. 2 Mayıs'a kadar tutuklu kalan GezmiÅŸ, 30 Mayıs'ta 6. Filo'yu protesto ettiÄŸi için yargılandı ve beraat etti. ÖÄŸrenci eylemleri içinde etkinliÄŸi giderek artan Deniz GezmiÅŸ, 12 Haziran 1968'de İstanbul Üniversitesi'nin iÅŸgal edilmesinde önderlik etti. İşgal Konseyi adına Ä°Ü Senatosu ile Baltalimanı'nda yapılan görüÅŸmelere katılan öÄŸrenci heyetinin içinde yer aldı; öÄŸrenci haklarının elde edilip iÅŸgalin sona erdirilmesinde etkili oldu. İşgalden kısa bir süre sonra İstanbul'a gelen 6. Filo'yu protesto eylemlerinde yer alan GezmiÅŸ, 30 Temmuz'da bu eylemlerden dolayı tutuklandı ve 20 Eylül'de serbest bırakıldı.

TİP içinde yoÄŸunlaÅŸarak, ayrılıklara ve tartışmalara yol açan ideolojik sorunlarda Milli Demokratik Devrim (MDD) görüÅŸünü benimseyen Deniz GezmiÅŸ, bu görüÅŸün özellikle devrimci öÄŸrenciler arasında yayılmasında etkili oldu. Ekim 1968'de eylemlerde birlikte olduÄŸu Cihan Alptekin, Mustafa İlker Gürkan, Mustafa Lütfi Kıyıcı, Cevat ErciÅŸli, M. Mehdi BeÅŸpınar, Selahattin Okur, Saim Kurul ve Ömer Erim Süerkan'la birlikte Devrimci ÖÄŸrenci BirliÄŸi (DÖB)'ni kurdu. 1 Kasım 1968'de TMGT (Türkiye Milli Gençlik TeÅŸkilatı) , AÜTB, ODTÜÖB ve DÖB'ün baÅŸlattığı Samsun'dan Ankara'ya Mustafa Kemal YürüyüÅŸü'nü düzenledi. Ardından 28 Kasım 1968'de ABD büyükelçisi Kommer'in geliÅŸi sırasında YeÅŸilköy Havaalanı'nda düzenlenen protesto gösterileri nedeniyle tutuklandı ve bir süre sonra serbest bırakıldı.

İstanbul Üniversitesi'nde saÄŸcı güçlerin 16 Mart 1969'da giriÅŸmiÅŸ olduÄŸu hareketlere öÄŸrenci kitlesiyle birlikte karşı koyan GezmiÅŸ, bu eylemi gerekçe gösterilerek 19 Mart'ta yeniden tutuklanarak 3 Nisan'a kadar hapis yattı. Ardından 31 Mayıs 1969'da Ä°Ü Hukuk Fakültesi öÄŸrencilerinin, reform tasarısının gerçekleÅŸmemesini protesto için giriÅŸtikleri iÅŸgale önderlik etti. Üniversitenin kapatılıp, polise teslim edilmesi nedeniyle çıkan çatışmalarda yaralandı. Hakkında gıyabi tutuklama kararı olmasına raÄŸmen hastaneden kaçan GezmiÅŸ, Haziran'ın sonunda Filistin'e gitti. Filistin'e gitmeden önce 23 Haziran 1969'da TMGT'nin topladığı 1. Devrimci Milliyetçi Gençlik Kurultayı'na kendisi gibi haklarında tutuklama kararı olan FKF Genel BaÅŸkanı Yusuf Küpeli ile birlikte bir mücadele programı gönderdi. Eylül'e kadar Filistin'de gerilla kamplarında kalan Deniz GezmiÅŸ,1 Eylül 1969'da, 10 Haziran'da "üniversiteyi iÅŸgal" ettiÄŸi gerekçesiyle Hukuk Fakültesi'nden ihraç edildi. Hakkında tutuklama kararının olduÄŸu bu dönemde gazetecilere gizlendiÄŸi yerden demeçler verdi. 23 Eylül 1969'da Hukuk Fakültesi'nde olduÄŸu sırada haber verilen polislerin de fakülteye gelmesi üzerine teslim olan GezmiÅŸ, 25 Kasım'da serbest bırakıldı. Ancak Yıldız Devlet ve Mühendislik Akademisi'nde Battal MehetoÄŸlu'nun saÄŸcılar tarafından öldürülmesinden sonra okulda yapılan aramada, ele geçirilen dürbünlü bir tüfeÄŸin GezmiÅŸ'e ait olduÄŸu öne sürülerek hakkında yeniden tutuklama kararı alındı. 20 Aralık 1969'da yakalanan GezmiÅŸ, kendisiyle birlikte tutuklanan Cihan Alptekin'le birlikte 18 Eylül 1970'e kadar tutuklu kaldı. Bundan sonra öÄŸrenci eylemlerinden uzaklaÅŸarak, mücadelesini deÄŸiÅŸik alanlarda sürdürdü. Sinan Cemgil ve Hüseyin İnan'la birlikte THKO'yu kurdu. 11 Ocak 1971'de THKO adına Ankara İş Bankası Emek Åžubesi'nin soygununu gerçekleÅŸtirenler arasında yeraldı. 4 Mart 1971'de dört ABD'li erin Balgat'taki Tuslog Tesisleri'nden kaçırılması eyleminde de bulundu. Kaçırılan erler daha sonra serbest bırakıldı.


Eylemler [deÄŸiÅŸtir]İstanbul Üniversitesi'nin 12 Haziran 1968'de devrimcilerin eline geçmesine önderlik etti. İşgal konseyi adına üniversite senatosu ile Baltalimanı'nda yapılan görüÅŸmelere katılan öÄŸrenci heyetinin içinde yer aldı.
1 Kasım 1968'de TMGT, AÜTB, ODTÜÖB ve DÖB'ün baÅŸlattığı Samsun'dan Ankara'ya Mustafa Kemal YürüyüÅŸü'nü düzenledi.
11 Ocak 1971'de THKO adına Ankara İş Bankası Emek Åžubesi'nin soygununu gerçekleÅŸtirenler arasında yeraldı.
4 Mart 1971'de Ankara'daki Balgat Amerikan Üssü'nden dört ABD'li erin kaçırılması eyleminde bulundu. Bu eylemden sonra, Sivas'ın Gemerek ilçesi giriÅŸinde yakalandı.

Yakalanışı ve İdam Edilişi [değiştir]
Hürriyet gazetesinin 6 Mayıs 1972 tarihli yıldırım baskısının ilk sayfasında bulunan idam haberi12 Mart darbesinin ilk günlerinde Yusuf Aslan ile birlikte Sivas'a gitmekte iken motorsikletleri bozuldu. Bir ihbar sonucu polislerin gelmesi üzerine çıkan çatışmada Aslan ile birbirlerini kaybettiler. Aslan o esnada, GezmiÅŸ ise 16 Mart 1971 salı günü Sivas'ın Gemerek ilçesinde yakalandı ve Kayseri'ye getirildi. Buradan Ankara'ya zamanın İçiÅŸleri Bakanı Haldun MenteÅŸoÄŸlu'nun makamına götürüldü.

Mahkemesi 16 Temmuz 1971 günü AltındaÄŸ Veteriner Okulu binası'nda TuÄŸgeneral Ali Elverdi baÅŸkanlığında Baki TuÄŸ savcılığında Ankara Sıkıyönetim Komutanlığı 1 no'lu Mahkemesi'nde baÅŸladı ve 9 Ekim 1971 günü bitti. Deniz ve arkadaÅŸları 16 Temmuz 1971'de baÅŸlayan THKO-1 Davası'nda TCK'nin 146. maddesini ihlal ettiÄŸi gerekçesiyle, 9 Ekim 1971'de idam cezasına çarptırıldı.

İdam cezaları o zamanlar senato tarafında onaylanmak zorundaydı. İsmet İnönü "siyasi suçlar idamla cezalandırılmamalıdır" diyerek Bülent Ecevit ile birlikte red oyu kullanır. AP genel baÅŸkanı Süleyman Demirel ise infazdan yana oy kullanır. Olaydan 15 yıl sonra, Süleyman Demirel bir gazeteciye verdiÄŸi demeçte idamlar için:soÄŸuk savaşın talihsiz olaylarından biri yorumu yapar. CumhurbaÅŸkanı Cevdet Sunay ise idamları onaylayarak özür dilemeyi reddeder.[1]

Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan ile birlikte 6 Mayıs 1972 tarihinde, gece 1:00-3:00 arası, Ankara Merkez Kapalı Cezaevi'nde idam edildi. İdama giderken imam istemedikleri bilinmektedir, fakat definlerinde bir imam bulunmuÅŸtur.[2]





Son isteÄŸi hakkındaki iddialar [deÄŸiÅŸtir]Deniz GezmiÅŸ ve diÄŸerlerinin idam edilmeden önce son istekleri üzerine farklı iddialar vardır:

ÖrneÄŸin; Deniz GezmiÅŸ'in Joaquín Rodrigo'nun Aranjuez konçertosunu (muhtemelen Adagio'sunu) dinlemek ve bir bardak demli çay içmek istediÄŸi söylenir. Yazar Erdal Öz'ün GezmiÅŸ'le yaptığı görüÅŸmelerde tuttuÄŸu ve Gülünün SolduÄŸu AkÅŸam eserinde bulunan notlara göre GezmiÅŸ idamını bu ÅŸekilde düÅŸünmüÅŸtür.[3] Fakat yine aynı eserde bulunan notlara göre avukatının anlattığı idam anında bu istek geçmemektedir.

Bir baÅŸka iddiada ise son isteÄŸi sorulduÄŸunda idamını kendi gerçekleÅŸtirmek istemiÅŸ ve tam idam edileceÄŸi sırada altındaki tabureyi kendi itmiÅŸtir. Öz'ün eserindeki avukat notlarında bu da geçmemektedir. Aksine son sözleri olan "YaÅŸasın tam bağımsız Türkiye! YaÅŸasın Marksizm-Leninizm! YaÅŸasın Türk ve Kürt halklarının kardeÅŸliÄŸi!! YaÅŸasın iÅŸçiler, köylüler! Kahrolsun Emperyalizm!" ÅŸeklinde bağırırken taburesine vurulmuÅŸ ve "emperyalizm" kelimesinin 'izm'ini söyleyemediÄŸi kaydedilmiÅŸtir. Yalnız Hüseyin İnan'ın kendi taburesini tekmelediÄŸi belirtilmektedir.[4]

Bir baÅŸka iddia da ise idam edilecek olan diÄŸer iki arkadaşıyla vedalaÅŸmak istediÄŸi söylenir. HoÅŸçakal Yarın filminde de böyle gösterilmektedir. Fakat bu istek aslında GezmiÅŸ'in deÄŸil Yusuf Aslan'ındır.[5]

İdam kementi boynundan geçirilirken, hücresinden alınıp apar topar daraÄŸacına götürülürken giymesine izin verilmeyen botlarının askerlere bırakılmamasını, ailesinden birinin almasını istediÄŸi doÄŸru deÄŸildir. İdama giderken postalları ayaklarındadır, sadece baÄŸcıklarını baÄŸlamaya fırsatı olmamış, ve idamdan önce asıldığında ayaklarından düÅŸmesin diye görevlilerden birine baÄŸlatmıştır. Yalnız parkasını giyememiÅŸ ve onun babasına verilmesini istemiÅŸtir.[6]

Öz'ün eserindeki avukat notlarına göre, GezmiÅŸ'in son istekleri, avukatlarının idamı gözlemleyip sonraki kuÅŸaklara "doÄŸru" anlatmaları, cezaevindeki devrimci arkadaÅŸlarını onun adına "tek tek öpmeleri", 1969'da öldürülen devrimci arkadaÅŸları Mustafa Taylan Özgür'ün yanına gömülmeleri ve cezaevindeki parkasının ailesine verilmesi olmuÅŸtur.[7]

Äž===Ölmeden önce ailesine yazdığı mektuplar===

Baba, Mektup elinize geçtiÄŸinde ben aranızdan ayrılmış bulunuyorum. Ben ne kadar üzülmeyin dersem yine de üzüleceÄŸinizi biliyorum. Fakat bu durumu metanetle karşılamanı istiyorum, insanlar doÄŸar, büyür, yaÅŸar, ölürler, önemli olan çok fazla yaÅŸamak deÄŸil, yaÅŸadığı süre içinde fazla ÅŸeyler yapabilmektir. Bu nedenle ben erken gitmeyi normal karşılıyorum. Ve kaldı ki benden evvel giden arkadaÅŸlarım hiçbir zaman ölüm karşısında tereddüt etmemiÅŸlerdir. Benim de düÅŸmeyeceÄŸimden ÅŸüphen olmasın, oÄŸlun, ölüm karşısında aciz ve çaresiz kalmış deÄŸildir, o bu yola bilerek girdi ve sonunun da bu olduÄŸunu biliyordu. Seninle düÅŸüncelerimiz ayrı ama beni anlayacağını tahmin ediyorum. Sadece senin deÄŸil Türkiye'de yaÅŸayan Türk halkının da anlayacağına inanıyorum. Cenazem için avukatlarıma gerekli talimatı verdim. Ayrıca savcıya da bildireceÄŸim. Ankara'da 1969'da ölen arkadaşım Taylan Özgür'ün yanına gömülmek istiyorum. Onun için cenazemi İstanbul'a götürmeye kalkma, annemi teselli etmek sana düÅŸüyor, kitaplarımı küçük kardeÅŸime bırakıyorum. Kendisine özellikle tembih et. Onun bilim adamı olmasını istiyorum, bilimle uÄŸraÅŸsın ve unutmasın ki bilimle uÄŸraÅŸmak da bir yerde insanlığa hizmettir, son anda yaptıklarımdan en ufak piÅŸmanlık duymadıımı belirtir, seni, annemi, aÄŸabeyimi ve kardeÅŸimi devrimciliimin olanca ateÅŸi ile kucaklarım. OÄŸlun Deniz GezmiÅŸ. Merkez Cezaevi[8]

Sana ben her zaman için müteÅŸekkirim. Çünkü Kemalist düÅŸünceyle yetiÅŸtirdin beni...KüçüklüÄŸümden beri evde devamlı Kurtu­luÅŸ Savaşı anılarıyla büyüdüm. Ve o zamandan beri yabancılardan nefret ettim. Baba, biz Türkiye'nin ikinci KurtuluÅŸ savaÅŸçıla­rıyız. Elbette ki hapislere atılacağız, kurÅŸunlana­cağız da... Tıpkı Birinci KurtuluÅŸ Savaşı'nda ol­duÄŸu gibi... Ama bu topraklan yabancılara bırak­mayacağız. Ve bir gün mutlaka yeneceÄŸiz onla­rı... DüÅŸün baba; Bugün hükümet iÅŸini, gücünü bı­rakmış bizimle uÄŸraşıyor. Çünkü bizden baÅŸka gerçek muhalefet kalmamış durumda. Ve hepsi Kemalist çizgiden sapmışlar. Ve tarih önünde hüküm giymiÅŸ durumdadırlar. Biz çoktan onları tarihin çöplüÄŸüne atmış durumdayız.
 
renginzreklam

Sohbet

Son Mesaj: 1 ay, 2 hafta once
  • sebahattin27 : Mrb arkadaÅŸlar herkesi radyo sogucak a bekleriz
  • beko : arkadaslar hic mesaj yazmıyorsunuz eksiklerimizi veya begendiklerinizi bize yazınki hatalarmızı düzetek
  • NazımHikmet : SoÄŸucak Köyünden Dünya"ya Acılan Pencere
  • beko : arkadaslar sitemiz gene sogucaknet olacak ve radyo 09.01.2011 acılıyor tüm dostları bekliyoruz bir iki güzel eser dinlemek icin ve hoÅŸ sohbet icin bekliyoruz sizlerii tammmm geliniz bak türküde söylerim ha )))))
  • kimsesizgolg : sevgili kamil balta yaptıkların ıcın koyumuz olarak tesekkur ederızde nıye ımalı olarak 100 tl verıp aldım yazmıssın yapmıssan koyune bır yardım yapmıssın para konusunu neden acıyorsun ayipp yanii hiç hoÅŸ degill
  • Erenay : Radyo Sogucak 01 Eylül Saat 15 de tekrar yayina baslayacak. Tüm canlari bekleriz....
  • beko : bakıslı genclerden yönetmeci arıyouz yapmak istiyen varsa bize ulasın
  • kamil balta : deÄŸerli canlar soÄŸucak köyü mezarlığındaki çitiller geçen yaÄŸan kar dan dolayı yereyatmışlardı bende onlara destek vermek için 100 tl verip direk aldım ve köyde ki çitilleri destekledim ama bundan sonra da haftada bir rutin olarak sulanması gerekli bunun için desteklerinizi bekliyoruz saygı ve sevgilerimle
  • kamil balta : deÄŸerli canlar mezarlıklara yaptığınız yeÅŸillendirme den dolayı hepinize sonsuz teÅŸekkürler
  • hacikus : agac dikiminde emegi gecen herkese ben kendi adima cok cok teskur ederim umarim emekleriniz bosa gitmez

Sadece Uyeler yazabilir!

Anket

Sitemizi Nasıl Buluyorsunuz?
 

Duyurular

Stop
Play

Son Resimler

hasan dede türbesi
English French German Turkish

Radyo Dinle

radyo soÄŸucak dinle soÄŸucak facebook grubumuz

Destekleyenlerimiz

Soğucak Köyü Reklam

Ziyaret

mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterBugün931
mod_vvisit_counterDün2913
mod_vvisit_counterBu Hafta931
mod_vvisit_counterGeçen Hafta24600
mod_vvisit_counterBu Ay18420
mod_vvisit_counterGeçen Ay112905
mod_vvisit_counterToplam578056

Yol Tv Online İzle

Elbistan Yerel Haber